Prawo w gabinecie fizjoterapeuty

W ostatnim czasie rozmawiałam z wieloma młodymi fizjoterapeutami. Często w rozmowie pojawia się temat nagminnej praktyki wśród pracodawców polegającej na zatrudnianiu fizjoterapeuty na umowę zlecenia. Jeden z moich rozmówców zasugerował mi:

Asia, może napiszesz co daje umowa zlecenia pracodawcy? Będziemy wiedzieć jakich argumentów użyć, żeby wynegocjować lepszą stawkę.

Temat wydawało by się, że jest oczywisty… a jednak nie do końca. Dlatego już śpieszę z odpowiedzią. Jednak za nim przeczytasz ten wpis, aby w pełni go zrozumieć, przeczytaj wcześniejsze związane z nim tematy:

1. Jeśli nie własny gabinet, to co? Czyli praca fizjoterapeuty (We wpisie kilka słów o tym, w jaki sposób można wykonywać zawód fizjoterapeuty, poza pracą we własnym gabinecie).
2. Zatrudnienie fizjoterapeuty, czyli kilka słów o umowie o pracę (Klika słów o plusach i minusach umowy o pracę).

Umowa zlecenia fizjoterapeuty

Zanim napiszę Ci kilka słów o argumentach, jakich możesz użyć negocjując umowę zlecenia. Kilka słów o samej umowie zlecenia fizjoterapeuty.

Nie będę Cię zanudzać definicją umowy zlecenia. Napiszę tylko tyle, że w praktyce fizjoterapeuty będzie ona polegać na wykonywaniu określonych czynności (np. masażu) w stosunku do pacjenta, ale niejako w imieniu zlecającego. Oznacza, to, że nadal pracujesz na czyjś rachunek i to nie Ty rozliczasz się z pacjentem.

Jak widzisz modelowa umowa zlecenia fizjoterapeuty powinna się cechować dużo większą elastycznością, niż umowa o pracę. Przede wszystkim zleceniodawca nie powinien Ci narzucać, gdzie i kiedy powinieneś pracować… A przynajmniej to od Ciebie powinno zależeć kiedy pracujesz (w jakich godzinach, w jakie dni). Jest to pewna rekompensata za to, że nie korzystasz z uprawnień przewidzianych przez kodeks pracy.

Czynności w ramach umowy zlecenia powinieneś też wykonywać samodzielnie. Zleceniodawca nie powinien Ci wydawać poleceń, jak masz wykonywać daną czynność.

Napisałam modelowa umowa zlecenia… Dlaczego? Bo niestety wiem, że rzeczywistość bywa różna…. i najczęściej jest tak, że podpisujesz umowę zlecenia, a tak naprawdę pracujesz, tak jakbyś miał umowę o pracę.

Czy umowę o pracę można zastąpić umową zlecenia fizjoterapeuty?

Absolutnie nie! Takie działanie jest niezgodne z prawem i naraża zleceniodawcę na odpowiedzialność za wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Co więcej fizjoterapeuta zatrudniony na umowę zlecenie, w warunkach umowy o pracę, może wystąpić do sądu z roszczeniem o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz zawiadomić Państwową Inspekcję Pracy.

Niestety wiem, ze rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej… 🙁

Czy fizjoterapeuta może pracować na umowie zlecenie?

Uważam, że tak… tylko taka umowa musi być mądrze skonstruowana, aby nie mieć cech umowy o pracę. Umowa zlecenia, to dobre rozwiązanie dla osób, które chcą sobie dorobić lub chcą wykonywać zawód dorywczo.

Przede wszystkim w umowie zlecenia, należy zadbać o to, aby fizjoterapeuta sam wybierał dni i godziny swojej pracy. Ponadto trzeba pamiętać o zachowaniu minimalnej stawki godzinowej (w 2020 r. stawka ta wynosi 17 zł brutto), określanej przez Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2020 r. (link do rozporządzenia: KLIK).

Nie można również zapomnieć, iż załącznikiem do rachunku musi być oświadczenie o liczbie godzin przepracowanych w danym miesiącu.

Umowa powinna też przewidywać samodzielność w wykonywaniu czynności objętych umową.

Jak negocjować umowę zlecenia?

Przechodząc do sedna 🙂 Aby wiedzieć, jak negocjować umowę zlecenia fizjoterapeuty, z jednej strony trzeba wiedzieć z czego rezygnujesz wybierając taką formę współpracy i co zyskuje zleceniodawca zatrudniając Cię na umowę zlecenia. Poniżej najważniejsze według mnie argumenty:

1. Możliwość rozwiązania umowy. W przypadku umowy zlecenia, jest inaczej, niż w przypadku umowy o pracę. Zleceniodawca nie musi podawać powodu rozwiązania umowy. Może ją wypowiedzieć w każdym czasie z zachowaniem okresu wypowiedzenia przewidzianego w umowie. Dla zleceniodawcy jest to bardzo korzystna sytuacja, może się rozstać z Tobą bez żadnych ograniczeń (w przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony pracodawca musi podać konkretny, zgodny z prawem powód wypowiedzenia).
2. Brak ustawowych okresów wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy zlecenia, zleceniodawca korzysta z umownego okresu wypowiedzenia. Jeśli Twoja umowa trwa nawet kilka lat, może się okazać, że  skończy się w ciągu 14 dni od momentu wypowiedzenia (jeśli w umowie był np. dwutygodniowy okres wypowiedzenia). W przypadku umowy o pracę, w uproszczeniu, im dłużej pracujesz, tym dłuższy okres wypowiedzenia obowiązuje. Zleceniodawca nie musi czekać np. trzech miesięcy, aż się z Tobą rozstanie.
3. Brak okresów ochronnych. W przypadku umowy zlecenia nie korzystasz z tzw. okresów ochronnych, tak jak w przypadku umowy o pracę. Okres ochronny to czas, kiedy nie można wypowiedzieć Ci umowy o pracę, np. na w trakcie zwolnienia lekarskiego lub powrotu po urlopie macierzyńskim. Jeśli Zleceniodawcy nie spodoba się to, że jesteś na zwolnieniu lekarskim… może Ci w trakcie jego trwania wypowiedzieć umowę. W przypadku umowy o pracę nie można tego zrobić.
4. Urlop wypoczynkowy. Jeśli jesteś zleceniobiorcą nie przysługuje Ci urlop taki, jak w przypadku umowy o pracę. To od umowy zależy, czy w ogóle masz jakiekolwiek prawo do kilku dni wolnych. Umowa określa, ile tych dni będzie… no i nie zawsze za te dni otrzymasz wynagrodzenie. Może się okazać, że masz np. 14 dni wolnych… ale wtedy nie otrzymasz wynagrodzenia, bo nie wykonywałeś czynności na rzecz zleceniodawcy. W przypadku umowy o pracę masz prawo do 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Pamiętaj! W przypadku umowy zlecenia możesz korzystać ze zwolnienia lekarskiego, jeśli zostałeś objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (musisz zgłosić zleceniodawcy chęć przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego).

Podsumowanie

Jak widzisz umowa zlecenia, to tak naprawdę rezygnacja z wielu podstawowych uprawnień, jakie daje Ci umowa o pracę. Dlatego, jeśli dostajesz propozycję pracy na umowie zlecenie fizjoterapeuty, negocjuj swoje wynagrodzenie. Niech otrzymane pieniądze będą przynajmniej stanowić rekompensatę za uprawnienia pracownicze, z których zrezygnowałeś.

Pozdrawiam i tradycyjnie mam nadzieję, że do następnego kliknięcia 

W poprzednim wpisie (KLIK), pisałam o tym, że prowadzenie swojego gabinetu, to nie jest jedyna możliwość wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Dzisiaj opowiem o jednej z opcji, jaką jest zatrudnienie fizjoterapeuty na podstawie umowy o pracę. 

W naszym społeczeństwie utarło się, że umowa o pracę daje stabilność i poczucie bezpieczeństwa. Nasi rodzice i dziadkowie na podstawie umowy o pracę w jednej firmie (czy bardziej zakładzie pracy 😉 ), potrafili pracować całe życie. Zdobycie etatu, było niemalże jak odnalezienie świętego graala 😉

Dzisiaj czasy się zmieniły, coraz częściej zmieniamy pracodawców, szukamy nie tylko stabilizacji, ale i rozwoju. I tutaj powstaje zasadnicze pytanie… czy umowa o pracę rzeczywiście jest taka pewna? Daje stabilizację i bezpieczeństwo?

Za nim odpowiem na to pytanie, przyjrzyjmy się bliżej, temu czym jest tak naprawdę umowa o pracę i jakie ma cechy.

Zatrudnienie fizjoterapeuty, czyli jakie cechy ma umowa o pracę

Umowa o pracę została uregulowana w kodeksie pracy i podlega jego reżimowi. Oznacza, to że jeśli jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę podlegasz wszystkim obowiązkom pracowniczym, wynikającym z zawartej umowy oraz kodeksu pracy. Korzystasz również z uprawnień, jakie daje Ci posiadanie etatu.

Jednak, aby się tak stało umowa o pracę musi spełniać poniższe warunki (cechy):

Zatrudnienie fizjoterapeuty, czyli plusy i minusy umowy o pracę

Wykonując pracę musisz wypełniać nałożone na Ciebie obowiązki. Oczywiste jest na przykład to, że musisz chodzić do pracy 😉 Niemniej jednak praca na etacie ma szereg plusów i minusów. Poniżej przedstawiam Ci mój subiektywny ranking.

Minusy umowy o pracę

Na początek mniej przyjemna część, czyli zacznijmy od minusów umowy o pracę:

1. Pracę musisz wykonywać w miejscu i czasie, który wskaże Ci pracodawca. Nie masz możliwości wyboru godzin i dni pracy. Nawet jeśli układasz grafik, podlegasz określonym zasadom, z których wynika kiedy masz pracować.
2. Musisz pracować ilość godzin wynikającą z Twojej umowy, a pracodawca w wyjątkowych przypadkach, może polecić Ci wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych. Jeśli w ciągu dnia jest mniej pacjentów albo któryś nie przyjdzie, musisz być w pracy.
3. Twój urlop zależy od pracodawcy. Musisz złożyć wniosek urlopowy i to pracodawca decyduje, czy wyrazi zgodę na urlop w określonym przez Ciebie terminie. Niektórzy z moich klientów pracowali w podmiocie leczniczym świadczącym usługi zdrowotne na rzecz dzieci. Niestety osoby tam pracujące mogły zapomnieć o urlopie w lipcu i sierpniu.
4. To pracodawca decyduje o tym, co będziesz robić. Oczywiście fizjoterapeuta jest samodzielnym zawodem medycznym, ale jeśli do Twoich obowiązków należy wykonywanie zabiegów fizykalnych takich jak laser lub ultradźwięki, to nie będziesz wykonywać igłoterapii.

Plusy umowy o pracę

Teraz trochę przyjemniejsza część… czyli przejdźmy do plusów umowy o pracę:

1. Co do zasady pracodawca może rozwiązać z Tobą umowę o pracę tylko jeśli ma ważny ku temu powód. Jeśli masz umowę na czas nieokreślony, pracodawca nie może tak łatwo zakończyć stosunku pracy (w teorii… bo niestety w praktyce bywa z tym różnie… i często trzeba iść do sądu, żeby walczyć o swoje prawa).
2. Masz płatne L4. Jeśli jesteś chory otrzymujesz zasiłek chorobowy, który (poza pewnymi wyjątkami) stanowi 80% Twojego wynagrodzenia.
3. Twoje wynagrodzenie jest regulowane przez przepisy i nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie o pracę. A w przypadku fizjoterapeutów zatrudnionych w podmiocie leczniczym działającym w formie jednostki budżetowej, wynagrodzenie jest regulowane przez tzw. widełki (więcej na ten temat w artykule: Minimalne wynagrodzenie fizjoterapeuty 2020 – zmiany w przepisach).
4. Przysługuje Ci płatny urlop rodzicielski (macierzyński i tacierzyński) oraz płatny urlop wypoczynkowy.
5. To pracodawca ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością. Innymi słowy mówiąc nie musisz się martwić, czy przyjdą pacjenci i czy zarobisz na ZUS.
6. W przypadku popełnienia błędu ponosisz odpowiedzialność finansową do wysokości trzykrotności Twojego wynagrodzenia. Chyba, że błąd popełniłeś umyślnie, wtedy bez ograniczeń.
7. Twój czas pracy jest regulowany przez odpowiednie przepisy. W przypadku osób zatrudnionych w podmiocie leczniczym nie możesz pracować (co do zasady), więcej niż 7 godzin i 35 minut na dobę.

Zatrudnienie fizjoterapeuty, czyli małe Q&A

Tak, jak pisałam w poprzednim wpisie (KLIK), dostałam na moim koncie na Instagramie (jeśli jeszcze mnie nie obserwujesz musisz to koniecznie zrobić (KLIK) kilka pytań związanych z umową o pracę. Poniżej odpowiedzi.

Kto może zatrudnić fizjoterapeutę? Czy tylko podmiot leczniczy?

W mojej ocenie nie, KIF np. dopuszcza pracę w klubach fitness. Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty nie wskazuje, że fizjoterapeuta może być zatrudniony wyłącznie w podmiocie leczniczym. Jednakże trzeba pamiętać, że zgodnie ze stanowiskiem KIF (KLIK) nie można zatrudniać fizjoterapeuty prowadząc indywidualną lub grupową praktykę zawodową.

Czy fizjoterapeuta może pracować w klubie fitness?

W mojej ocenie tak. Wynika to, z odpowiedzi na pierwsze pytanie. Co więcej KIF, wielokrotnie w swoich stanowiskach poruszał np. kwestię możliwości udzielania świadczeń zdrowotnych w dobie pandemii COVID-19, w klubach fitness. Brak było w nich informacji, że taka praca jest zabroniona (KLIK).

Czy są jakieś limity ilości zabiegów wykonywanych w ramach zatrudnienia na umowę o pracę?

Po pierwsze jeśli fizjoterapeuta jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w podmiocie leczniczym, jego czas pracy wynosi 7 godzin i 35 minut. 

Jeśli dodatkowo podmiot leczniczy ma podpisaną umowę z NFZ, to taki fizjoterapeuta wykonując zabiegi fizjoterapeutyczne nie może zrealizować więcej, niż 396 punktów dziennie.

Brzmi skomplikowanie, ale już tłumaczę o co chodzi. Podmiot leczniczy, który ma podpisaną umowę z NFZ wykonuje zabiegi fizjoterapeutyczne. Za wykonanie każdego takiego zabiegu otrzymuje punkty (punkty są potem zamieniane na pieniądze). Na przykład: masaż limfatyczny ręczny – leczniczy to 13 punktów, a prądy TENS to 4 punkty.

Biorąc pod uwagę czas pracy fizjoterapeuty oraz dopuszczalną liczbę procedur medycznych, Krajowa Rada Fizjoterapeutów w swojej uchwale wyliczyła, że fizjoterapeuta może realizować maksymalnie 396 punktów (uchwała KRF: KLIK).

Przy czym należy pamiętać, że jest to maksymalna liczba punktów, która nie zawsze będzie możliwa do zrealizowania w ciągu jednego dnia. Prezes NFZ w swoich zarządzeniach określa również, ile mają trwać niektóre zabiegi. Link do pobrania zarządzenia znajdziesz TUTAJ.

I tak np. ćwiczenie izometryczne musi trwać 15 minut, w sytuacji gdy zostało wycenione na 7 punktów. Masaż suchy – częściowy – powinien trwać minimum 20 minut, w tym minimum 15 minut czynnego masażu, w sytuacji gdy masaż został wyceniony na 11 punktów. Łatwo wyliczyć, że w ciągu czasu pracy wynoszącego 7 godzin i 35 minut (od tego należy odjąć przerwę), fizjoterapeuta będzie hipotetycznie w stanie wykonać 3 masaże na godzinę, czyli w teorii około 21 masaży w ciągu jednego dnia pracy. W ten sposób zrealizuje 231 punktów.

Oczywiście powyższe limity nie mają zastosowania do pracy w podmiocie, który nie ma podpisanej umowy z NFZ. Podmioty nielecznicze same ustalają swoje standardy pracy.

Podsumowanie

Jak widzisz umowa o pracę w zawodzie fizjoterapeuty ma wiele plusów i minusów. Osobiście uważam jednak, że nie gwarantuje ona tak stabilnego i bezpiecznego zatrudnienia, jak dawniej. Pracodawcy często nie zawsze działają w pełnej zgodzie z przepisami prawa pracy. Swoich racji możesz wtedy dochodzić w sądzie, ale na to musisz mieć przede wszystkim czas.

Poza tym może zdarzyć się, że pracodawca po prostu Ci nie zapłaci… i co wtedy? Niby masz stabilną pracę… no ale jednak… 😉

Pozdrawiam i tradycyjnie mam nadzieję, że do następnego kliknięcia